سرنگ

توضیحات

راهنمای خرید سرنگ

سرنگ (Syringe)، اجزا، انواع و کاربردهای اصلی آن می‌پردازیم. سرنگ یکی از اساسی‌ترین ابزارهای درمانی و تشخیصی در پزشکی است که بر اساس اصول ساده پیستون و سیلندر کار می‌کند.

اجزای اصلی سرنگ

هر سرنگ استاندارد از سه جزء اصلی تشکیل شده است:

1. بدنه یا سیلندر (Barrel):

• این قسمت شفاف است و حجمی که باید تزریق یا مکش شود را در خود نگه می‌دارد.
• بر روی بدنه، مقیاس‌های اندازه‌گیری (معمولاً بر حسب میلی‌لیتر (ml) یا سی‌سی (cc)) درج شده است تا مقدار دقیق مایع مشخص شود.

2. پیستون (Plunger):

• میله‌ای است که درون سیلندر حرکت می‌کند و در انتهای آن یک درپوش لاستیکی یا نئوپرنی وجود دارد.
• عملکرد: با کشیدن پیستون، در داخل سیلندر خلاء نسبی ایجاد شده و مایع مکش می‌شود (مثلاً هنگام نمونه‌گیری خون). با فشار دادن پیستون، مایع با فشار به بیرون رانده می‌شود (تزریق).

3. نوک یا کانکتور (Tip/Hub):

• قسمتی است که سوزن یا سایر اتصالات به آن متصل می‌شوند. دو نوع اصلی اتصال در این قسمت وجود دارد:

• لور لاک (Luer-Lock): دارای رزوه (دندانه) است که سوزن را با چرخاندن محکم در جای خود قفل می‌کند. این برای تزریق‌هایی که نیاز به فشار بالا دارند یا برای جلوگیری از جدا شدن تصادفی سوزن در حین تزریق، ضروری است.

• لور اِسلپ (Luer-Slip): سوزن صرفاً با فشار به داخل نوک سرنگ فشرده می‌شود و بدون قفل شدن می‌ماند. برای تزریقات سریع و ساده مناسب است.

انواع سرنگ‌ها بر اساس کاربرد و ساختار

سرنگ‌ها بر اساس حجم، مواد ساخت، و کاربرد نهایی به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند:

۱. سرنگ‌های استاندارد (Standard Syringes)

• حجم‌ها: از ۱ سی‌سی تا ۶۰ سی‌سی یا بیشتر.
• کاربرد: تزریق‌های عضلانی (IM)، زیر جلدی (SC)، داخل وریدی (IV) و مکش مایعات بدن.

۲. سرنگ انسولین (Insulin Syringes)

• ویژگی خاص: دارای پیستون با کالیبراسیون بر حسب واحد (Unit) هستند، نه میلی‌لیتر، که برای دوزهای دقیق انسولین طراحی شده‌اند. معمولاً سوزن آن‌ها ثابت و بسیار نازک است.
• حجم: معمولاً ۰.۳ میلی‌لیتر (۳۰ واحد) تا ۱ میلی‌لیتر (۱۰۰ واحد).

۳. سرنگ‌های تفنگکی (Tuberculin/TB Syringes)

• ویژگی خاص: حجم‌های بسیار کوچک (معمولاً ۱ سی‌سی) با مقیاس‌بندی بسیار دقیق (تقسیمات ۰.۰۱ میلی‌لیتر).
• کاربرد: تزریقات بسیار کم حجم، مانند تست‌های پوستی (مانند تست توبرکولین) یا تزریق داروهای قوی که نیاز به دوزهای زیر ۰.۵ سی‌سی دارند.

۴. سرنگ‌های بدون سوزن (Needle-Free Syringes)

• این سرنگ‌ها از مکانیسم‌های فنری یا فشاری برای تزریق دارو بدون نیاز به نفوذ سوزن به پوست استفاده می‌کنند. در برخی دوزهای خاص یا برای برخی بیماران استفاده می‌شوند.

۵. سرنگ‌های مخصوص

• سرنگ‌های دو بخشی (Two-piece): فقط شامل سیلندر و پیستون (بدون درپوش لاستیکی انتهایی).
• سرنگ‌های سه بخشی (Three-piece): شامل سیلندر، پیستون و یک درپوش لاستیکی در انتهای پیستون برای ایجاد مهر و موم بهتر و عملکرد روان‌تر. این نوع رایج‌ترین نوع در بازار است.

ارتباط با بحث قبلی (اسکالپ وین)

هنگامی که از اسکالپ وین (سوزن پروانه‌ای) استفاده می‌کنیم، اغلب نیاز داریم که دارو یا مایعات را به آرامی و با حجمی دقیق به آن متصل کنیم. برای این کار، معمولاً از یک سرنگ سه بخشی (Three-piece) با حجمی متناسب با دوز مورد نظر (مثلاً ۳ سی‌سی یا ۵ سی‌سی) استفاده می‌شود که اتصال آن به کاتتر از طریق پورت تزریق جانبی صورت می‌گیرد.